Στην Ιταλία, η εορταστική Περίοδος ξεκινά στις 8 Δεκεμβρίου και τελειώνει στις 6 Ιανουαρίου, ανήμερα των Θεοφανείων.
Για τους Ιταλούς, εκτός από το Χριστουγεννιάτικο δέντρο, η Φάτνη της Γέννησης, αποτελεί ένα εξίσου σημαντικό σύμβολο.
Μάλιστα, οι χαρακτήρες των 3 Μάγων, του Ιωσήφ και της Μαρία, τοποθετούνται στη Φάτνη στις 8 Δεκεμβρίου, ενώ το Θείο Βρέφος, λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Παραμονής.
Σικελία:
Οι χωρικοί βγάζουν τα μεσάνυχτα των Χριστουγέννων νερό από τα πηγάδια και ραντίζουν τα ζώα τους, γιατί πιστεύουν ότι το νερό αυτό είναι αγιασμένο, επειδή την ίδια ώρα γεννιέται και ο Σωτήρας του κόσμου.
Στη Σαρδηνία πιστεύουν ότι όποιος γεννηθεί τη νύχτα των Χριστουγέννων και μάλιστα τα μεσάνυχτα, φέρνει την ευλογία του Θεού όχι μόνο στους δικούς του αλλά και στους γείτονες των εφτά σπιτιών που βρίσκονται πιο κοντά στο δικό του.
Στη Βενετία, πάλι τον Μεσαίωνα, ο Δόγης κι ο λαός πήγαιναν την νύχτα των Χριστουγέννων στο γειτονικό νησάκι του Αγίου Γεωργίου να προσκυνήσουν το λείψανο του Αγίου Στεφάνου. Στην παραλία του νησιού περίμεναν βενετσιάνικες αρχόντισσες ντυμένες στα μαύρα και στολισμένες με κοσμήματα, για να υποδεχτούν τον Δόγη και να τον συνοδέψουν μέχρι το ναό. Μετά το τέλος της λειτουργίας όλη η λαμπρή συνοδεία έμπαινε στις γόνδολες και διασχίζοντας τα νερά ξαναγύριζαν στην πλατεία του Αγίου Μάρκου, όπου άρχιζε μεγάλο γλέντι, που συνεχιζόταν μέχρι το πρωί.
Την Παραμονή των Χριστουγέννων, στη Ρώμη πέφτουν κανονιοβολισμοί από το Καστέλ Σαν Άντζελο που σηματοδοτούν την αρχή της εορταστικής περιόδου. Η 24ωρη νηστεία τελειώνει με ένα πλούσιο Χριστουγεννιάτικο δείπνο. Σύμφωνα με την παράδοση, τα δώρα τοποθετούνται μέσα σε ένα πήλινο αγγείο.
Το έθιμο της φάτνης:
Το έθιμο της φάτνης, ένα από τα πιο αγαπητά σύμβολα της εορταστικής περιόδου, προήλθε από την Ιταλία. Ο Αγ. Φραγκίσκος της Ασσίζης ζήτησε από έναν άνθρωπο ονόματι Τζιοβάνι Βελλίτα από το Γκρέτσιο να του κατασκευάσει μια φάτνη. Ο Αγ. Φραγκίσκος τέλεσε τη λειτουργία μπροστά σε αυτή τη φάτνη, η οποία ενέπνευσε θαυμασμό και αφοσίωση σε όλους και η κατασκευή των αγαλμάτων ή των βοσκών (pastori) δημιούργησε μια ολόκληρη σχολή λαϊκής τέχνης.
Το Χριστουγεννιάτικο δείπνο ποικίλλει από περιοχή σε περιοχή. Σε γενικές γραμμές, το μενού της Παραμονής των Χριστουγέννων δεν περιλαμβάνει κρέας αλλά ψητό, μαγειρευτό ή τηγανητό χέλι (pranzo della vigilia). Το Χριστουγεννιάτικο δείπνο περιλαμβάνει τορτελίνια, κόκκορα και μια ποικιλία γλυκών.
Μια άλλη ιταλική παράδοση είναι να δίνουν ένα σακουλακι ξερές φακές στους φίλους τους για να φτιάξουν σούπα. Το φαγητό αυτό τους θυμίζει τις δύσκολες και φτωχές εποχές και την τρώνε για να έχουν τύχη το Νέο Έτος.
Μια άλλη σημαντική ημερομηνία των εορτών είναι η 6η Ιανουαρίου κατά την οποία καταφθάνει τη νύκτα (μεταξύ 5-6 Ιανουαρίου) η διάσημη Befana η παλιά καλή και φτωχή μάγισσα, έρχεται και τρώει καρύδια και μπισκότα που της άφησαν τα παιδιά και πριν πετάξει μακριά, τους αφήνει δώρα μέσα στις κάλτσες των δώρων , κάρβουνα για τα άτακτα παιδιά και γλυκά για τα φρόνιμα. Σύμφωνα με τον μύθο, οι τρεις Μάγοι σταμάτησαν στο σπίτι μιας γυναίκας και ζήτησαν φαγητό και ένα μέρος για να ξεκουραστούν. Αυτή αρνήθηκε και οι τρεις Μάγοι συνέχισαν το δρόμο τους. Μετά από μερικές ώρες, η γυναίκα το μετάνιωσε αλλά οι Μάγοι ήταν ήδη πολύ μακριά. Η «Φωτισμένη» περιφέρεται ακόμη στη γη ψάχνοντας το Θείο Βρέφος και απεικονίζεται ως νεράιδα, ως γριά ή ως μάγισσα.
Για τους Ιταλούς, εκτός από το Χριστουγεννιάτικο δέντρο, η Φάτνη της Γέννησης, αποτελεί ένα εξίσου σημαντικό σύμβολο.
Μάλιστα, οι χαρακτήρες των 3 Μάγων, του Ιωσήφ και της Μαρία, τοποθετούνται στη Φάτνη στις 8 Δεκεμβρίου, ενώ το Θείο Βρέφος, λίγο μετά τα μεσάνυχτα της Παραμονής.
Σικελία:
Οι χωρικοί βγάζουν τα μεσάνυχτα των Χριστουγέννων νερό από τα πηγάδια και ραντίζουν τα ζώα τους, γιατί πιστεύουν ότι το νερό αυτό είναι αγιασμένο, επειδή την ίδια ώρα γεννιέται και ο Σωτήρας του κόσμου.
Σαρδηνία:
Στη Σαρδηνία πιστεύουν ότι όποιος γεννηθεί τη νύχτα των Χριστουγέννων και μάλιστα τα μεσάνυχτα, φέρνει την ευλογία του Θεού όχι μόνο στους δικούς του αλλά και στους γείτονες των εφτά σπιτιών που βρίσκονται πιο κοντά στο δικό του.
Βενετία:
Στη Βενετία, πάλι τον Μεσαίωνα, ο Δόγης κι ο λαός πήγαιναν την νύχτα των Χριστουγέννων στο γειτονικό νησάκι του Αγίου Γεωργίου να προσκυνήσουν το λείψανο του Αγίου Στεφάνου. Στην παραλία του νησιού περίμεναν βενετσιάνικες αρχόντισσες ντυμένες στα μαύρα και στολισμένες με κοσμήματα, για να υποδεχτούν τον Δόγη και να τον συνοδέψουν μέχρι το ναό. Μετά το τέλος της λειτουργίας όλη η λαμπρή συνοδεία έμπαινε στις γόνδολες και διασχίζοντας τα νερά ξαναγύριζαν στην πλατεία του Αγίου Μάρκου, όπου άρχιζε μεγάλο γλέντι, που συνεχιζόταν μέχρι το πρωί.
Ρώμη:
Την Παραμονή των Χριστουγέννων, στη Ρώμη πέφτουν κανονιοβολισμοί από το Καστέλ Σαν Άντζελο που σηματοδοτούν την αρχή της εορταστικής περιόδου. Η 24ωρη νηστεία τελειώνει με ένα πλούσιο Χριστουγεννιάτικο δείπνο. Σύμφωνα με την παράδοση, τα δώρα τοποθετούνται μέσα σε ένα πήλινο αγγείο.
Το έθιμο της φάτνης:
Το έθιμο της φάτνης, ένα από τα πιο αγαπητά σύμβολα της εορταστικής περιόδου, προήλθε από την Ιταλία. Ο Αγ. Φραγκίσκος της Ασσίζης ζήτησε από έναν άνθρωπο ονόματι Τζιοβάνι Βελλίτα από το Γκρέτσιο να του κατασκευάσει μια φάτνη. Ο Αγ. Φραγκίσκος τέλεσε τη λειτουργία μπροστά σε αυτή τη φάτνη, η οποία ενέπνευσε θαυμασμό και αφοσίωση σε όλους και η κατασκευή των αγαλμάτων ή των βοσκών (pastori) δημιούργησε μια ολόκληρη σχολή λαϊκής τέχνης.
Το χριστουγεννιάτικο δείπνο:
Το Χριστουγεννιάτικο δείπνο ποικίλλει από περιοχή σε περιοχή. Σε γενικές γραμμές, το μενού της Παραμονής των Χριστουγέννων δεν περιλαμβάνει κρέας αλλά ψητό, μαγειρευτό ή τηγανητό χέλι (pranzo della vigilia). Το Χριστουγεννιάτικο δείπνο περιλαμβάνει τορτελίνια, κόκκορα και μια ποικιλία γλυκών.
Το έθιμο με τις φακές:
Μια άλλη ιταλική παράδοση είναι να δίνουν ένα σακουλακι ξερές φακές στους φίλους τους για να φτιάξουν σούπα. Το φαγητό αυτό τους θυμίζει τις δύσκολες και φτωχές εποχές και την τρώνε για να έχουν τύχη το Νέο Έτος.
Ο μύθος της Befana:
Μια άλλη σημαντική ημερομηνία των εορτών είναι η 6η Ιανουαρίου κατά την οποία καταφθάνει τη νύκτα (μεταξύ 5-6 Ιανουαρίου) η διάσημη Befana η παλιά καλή και φτωχή μάγισσα, έρχεται και τρώει καρύδια και μπισκότα που της άφησαν τα παιδιά και πριν πετάξει μακριά, τους αφήνει δώρα μέσα στις κάλτσες των δώρων , κάρβουνα για τα άτακτα παιδιά και γλυκά για τα φρόνιμα. Σύμφωνα με τον μύθο, οι τρεις Μάγοι σταμάτησαν στο σπίτι μιας γυναίκας και ζήτησαν φαγητό και ένα μέρος για να ξεκουραστούν. Αυτή αρνήθηκε και οι τρεις Μάγοι συνέχισαν το δρόμο τους. Μετά από μερικές ώρες, η γυναίκα το μετάνιωσε αλλά οι Μάγοι ήταν ήδη πολύ μακριά. Η «Φωτισμένη» περιφέρεται ακόμη στη γη ψάχνοντας το Θείο Βρέφος και απεικονίζεται ως νεράιδα, ως γριά ή ως μάγισσα.


